આપણા જઠરમાં પેદા થતા પાચક રસ (હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ) માં એટલી તીવ્રતા છે કે તે લોખંડની પતરીને પણ ઓગાળી શકે છે."
બોલો હવે કેટલું 'હોટ' હશે ને આપણું આ જઠર ! લાગે છે કે આપણા પેટમાં તો જાણે કેમિકલ ફેક્ટરી ચાલે છે. લોખંડની પતરીને ઓગાળી શકે એટલો એસિડ આપણા પેટમાં હોય તો ડૉક્ટર પણ કહેતા હશે, 'ભાઈ, થોડું સંભાળીને જમજો, અંદર એસિડ ફેક્ટરી છે!'
કદાચ લોખંડના સળિયા ગળી જનાર જાદુગરો પણ આપણા પેટના આ એસિડનો જ ઉપયોગ કરતા હશે! બિચારા, જે લોકોને એસિડિટી થાય છે, એમણે તો વિચારવું પડે કે આટલા તીવ્ર એસિડનું શું થાય છે! આ તો એવું થયું કે તમારા પેટમાં એક નાનકડું બેટરીનું કારખાનું હોય, જે શક્તિશાળી એસિડ બનાવે છે!" 😄
એક્ચ્યુઅલી આપણા જઠરમાં ઉત્પન્ન થતા હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડનો pH (પોટેન્શિયલ ઓફ હાઇડ્રોજન) સ્તર ૧.૫ થી ૩.૫ જેટલો હોય છે, જે ખૂબ જ નીચું અને અત્યંત એસિડિક માનવામાં આવે છે. આટલું નીચું pH સ્તર ખરેખર મોટાભાગની ધાતુઓને, જેમાં લોખંડનો પણ સમાવેશ થાય છે, ધીમે ધીમે ઓગાળી શકે છે. જો તમે લોખંડની પતરીને આવા એસિડમાં ડુબાડો, તો સમય જતાં તે ઓગળી જશે.
તો સવાલ થાય ને કે આપણા શરીરને (ખાસ તો જઠરને) શા માટે નુકસાન થતું નથી?
એમાં એવું છે કે…આપણા જઠરની અંદરની દીવાલ પર એક જાડું, રક્ષણાત્મક શ્લેષ્મ (mucus) સ્તર હોય છે. આ શ્લેષ્મ સ્તર દ્વિ-સ્તરીય હોય છે - એક એસિડને ભળવા દેતું નથી અને બીજું બાયકાર્બોનેટ (જે એસિડને તટસ્થ કરે છે) ઉત્પન્ન કરે છે. આ સ્તર જઠરની કોષિકાઓને સીધા એસિડના સંપર્કમાં આવવાથી બચાવે છે.
જઠરના કોષો સતત પુનર્જીવન કરતા રહે છે. દર થોડાક દિવસોમાં જઠરના કોષોનો આખો સ્તર બદલાઈ જાય છે, જેથી જો કોઈ કોષને નુકસાન થાય તો પણ તે ઝડપથી નવા કોષો દ્વારા બદલાઈ જાય છે.
આ HCl મુખ્યત્વે ખોરાકમાં રહેલા પ્રોટીનને પચાવવામાં મદદ કરતા પેપ્સિન (pepsin) જેવા પાચક ઉત્સેચકો (એન્ઝાઇમ્સ) ને સક્રિય કરવા માટે જરૂરી છે. તે ખોરાકમાં રહેલા બેક્ટેરિયા અને અન્ય સૂક્ષ્મજીવોનો પણ નાશ કરે છે, જે આપણને ચેપથી બચાવે છે.
તો, આગલી વખતે જ્યારે તમે જમો, ત્યારે યાદ રાખજો કે તમારા પેટમાં એક શક્તિશાળી રસાયણ છે જે તમારા ખોરાકને પચાવવામાં મદદ કરે છે, અને તમારું શરીર એટલું અદભુત છે કે તે આ શક્તિશાળી એસિડથી પોતાને બચાવી શકે છે! ખરેખર, માનવ શરીર એક ચમત્કારથી ઓછું નથી.
અને હા ! પેટમાં 'બળ્યું' જે પણ હોય એની બહુ ચિંતા કર્યા વિના આ સુપર - સ્વાસ્થ્ય આપતું ઈસબગોલ નિયમિત લઇ લેવાથી ગમે તેવી પાચન શક્તિ 'ગમે એવી' બની જાય છે. હવે આમાં પ્રૂફની કોઈ જરૂર લાગે ભ'ઈ ?!?!
No comments:
Post a Comment